Παχυσαρκία και Κρυμμένη Πείνα

ΣΙΩΠΗΛΟΣ ΥΠΟΣΙΤΙΣΜΟΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ 

Όσο οξύμωρο και αν ακούγεται, ο σιωπηλός υποσιτισμός ή "κρυμμένη πείνα" μπορεί να συνυπάρξει με την παχυσαρκία.
Αυτό παρατηρείται σε περιπτώσεις ατόμων τα οποία, λόγω κόστους, δεν καταναλώνουν φρέσκα φρούτα, νωπό κρέας, ψάρι ή γάλα, αλλά υπερκαταναλώνουν μονοφαγικά τρόφιμα, όπως ρύζι ή πατάτες, επειδή είναι οικονομικά πιο προσιτά.
Αυτή η μορφή παχυσαρκίας, σύμφωνα με τον ΠΟΥ (WHO) και τη UNICEF, συνδέεται παγκοσμίως με 237 εκατομμύρια παιδιά, με τον παγκόσμιο μέσο όρο να αγγίζει το 22,9% όσον αφορά την παιδική καθυστερημένη ανάπτυξη και το 6% όσον αφορά τα υπέρβαρα παιδιά.

ΚΡΥΜΕΝΝΗ ΠΕΙΝΑ ΚΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΜΑΚΡΟ-ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

Τα μακροθρεπτικά συστατικά (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια) είναι τα στοιχεία της τροφής που παράγουν ενέργεια.
Αντίθετα, τα μικροθρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, ιχνοστοιχεία) είναι απαραίτητα για το σύνολο των μεταβολικών διεργασιών του σώματός μας, χωρίς όμως να παρέχουν ενέργεια.
Το ανθρώπινο σώμα διαθέτει έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό μηχανισμό σηματοδότησης για να αποτρέψει τις μακροθρεπτικές ανεπάρκειες —μας κάνει να πεινάμε.
Ωστόσο, οι επιστήμονες μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουν κάποιο ενδογενές σήμα συναγερμού για την έλλειψη των βασικών μικροθρεπτικών συστατικών.
Δισεκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από ένα είδος πείνας που δεν αισθάνονται. Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο υποφέρουν από έλλειψη σιδήρου και ένα δισεκατομμύριο από έλλειψη ψευδαργύρου.
Πρόκειται πλέον για μια πραγματική επιδημία, με το 90% αυτών των περιπτώσεων να εντοπίζεται στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το παράδοξο, ωστόσο, είναι ότι ο σημερινός ρυθμός αύξησης αυτών των ελλείψεων παρουσιάζεται στις πλουσιότερες χώρες, γεγονός που αποτελεί πηγή έντονης ανησυχίας.

Ο όρος «Κρυμμένη Πείνα» (Hidden Hunger) αποτελεί τα τελευταία είκοσι χρόνια σημαντικό πεδίο μελέτης.
Περιγράφει την κατάσταση της οριακής ανεπάρκειας των απαραίτητων μικροθρεπτικών συστατικών (βιταμινών και μετάλλων), τα οποία έχουν ρυθμιστικό ρόλο στον ανθρώπινο οργανισμό, επιταχύνοντας ή επιβραδύνοντας τον μεταβολισμό.
Το επικίνδυνο είναι ότι η κατάσταση αυτή εμφανίζεται σε μεγάλο βαθμό χωρίς πρώιμα κλινικά σημεία και συμπτώματα.
Έχει εκτιμηθεί ότι η ανεπαρκής πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία, ακόμη και χωρίς εμφανή σημάδια ασθένειας. Δυστυχώς, όταν η κρυμμένη πείνα εκδηλώνεται πλέον με κλινική εικόνα, η ανεπάρκεια αυτών των στοιχείων είναι ήδη πολύ προχωρημένη.

Η παρατεταμένη έλλειψη σε βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία και αντιοξειδωτικά προκαλεί σε βάθος χρόνου καταστολή της αμυντικής λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επιδείνωση των χρόνιων φλεγμονών και των χρόνιων ασθενειών, καθώς και την αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης λοιμώξεων. Αντίστοιχα, σύμφωνα με άρθρο στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Nutrition, Prevention & Health, η στοχευμένη διόρθωση αυτών των ανεπαρκειών ενισχύει τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού, βελτιώνοντας ολόκληρη την παθολογική αλυσίδα που είχε δημιουργηθεί.

Η περίοδος από τη σύλληψη του εμβρύου έως την ηλικία των δύο ετών (οι πρώτες 1.000 ημέρες) αποτελεί το πιο κρίσιμο παράθυρο ανάπτυξης του ανθρώπου. Η κρυμμένη πείνα σε αυτή τη φάση αποτελεί πρόβλημα όχι μόνο σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, αλλά και σε χώρες μεσαίου και υψηλού εισοδήματος. Μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη περιγεννητική θνησιμότητα (λόγω έλλειψης σιδήρου), σε περιορισμό της ανάπτυξης ζωτικών οργάνων —κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών στη μετέπειτα ζωή— καθώς και σε προβλήματα στη γνωστική και πνευματική ανάπτυξη του παιδιού.

Σύμφωνα με τον Dr. Hans Konrad Biesalski (Γερμανό γιατρό, καθηγητή Βιολογικής Χημείας και Διατροφικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Hohenheim και έναν από τους κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως), υπάρχουν τρεις διαφορετικοί φαινότυποι υποσιτισμού στα παιδιά:
> Χαμηλό βάρος για το ύψος (οξεία εξασθένηση / wasting).
> Χαμηλό ύψος για την ηλικία (χρόνια καθυστέρηση της ανάπτυξης / stunting).
> Χαμηλό βάρος για την ηλικία (λιποβαρές παιδί / underweight).

Στους ενήλικες, η έλλειψη αυτή μπορεί να εξασθενήσει το ανοσοποιητικό σύστημα, συμπαρασύροντας το αναπνευστικό και το γαστεντερικό σύστημα, γεγονός που αποδυναμώνει περαιτέρω την άμυνα του οργανισμού.
Οι κύριες αιτίες που οδηγούν σε επισιτιστική κρίση, κακή διατροφή και χρόνιο υποσιτισμό —ο οποίος συχνά παραβλέπεται επειδή απαιτείται πολύς χρόνος για να εκδηλωθεί ως ασθένεια είναι:

ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΚΡΥΜΜΕΝΗ ΠΕΙΝΑ

> Η φτώχεια.
> Η ελλιπής γνώση γύρω από τη σημασία της διατροφικής ποικιλομορφίας και της σωστής επεξεργασίας των τροφίμων. Για παράδειγμα, τα 100 γρ. φθινοπωρινής πατάτας περιέχουν 30 χιλιοστόγραμμα (mg) βιταμίνης C, ενώ όταν η ίδια πατάτα καταναλωθεί την άνοιξη, η ποσότητα μειώνεται στα 8 mg. Αντίστοιχα, η βιταμίνη C των πορτοκαλιών οξειδώνεται και ελαττώνεται κατά 30% λίγο μετά το στύψιμό τους.
> Η μη ισορροπημένη διατροφή. Το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού λαμβάνει σήμερα περίπου το 80% των θερμίδων του αποκλειστικά από βασικά προϊόντα όπως το ρύζι, το καλαμπόκι και το σιτάρι.
Αυτά τα δημητριακά παρέχουν μακροθρεπτικά συστατικά, αλλά ελάχιστα μικροθρεπτικά στοιχεία (βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία).
> Η έλλειψη ή η κακή ποιότητα των τροφίμων.
> Η ελάχιστη κατανάλωση ποικιλίας φυσικών τροφών.

Σύμφωνα με τον κορυφαίο ομότιμο καθηγητή Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια (Μπέρκλεϊ), Dr. Bruce Nathan Ames, η ισορροπημένη λήψη μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί, ρυθμίζοντας τον μεταβολισμό μας, όχι μόνο να βελτιώσει την υγεία, αλλά ακόμη και να καθυστερήσει τη γήρανση (Ames, 2004).

Όπως χαρακτηριστικά έχει δηλώσει ο Kul C. Gautam, πρώην αναπληρωτής εκτελεστικός διευθυντής της UNICEF:
«Η “κρυμμένη πείνα”, που οφείλεται στην ανεπάρκεια των μικροθρεπτικών συστατικών, δεν προκαλεί πείνα όπως την ξέρουμε. Μπορεί να μην την αισθάνεστε στην κοιλιά σας, αλλά χτυπάει στον πυρήνα της υγείας και της ζωτικότητάς σας».Ο Kul C. Gautam,  πρώην αναπληρωτής εκτελεστικός διευθυντής της UNICEF, έχει πει:
> Η “κρυμμένη πείνα”, που οφείλεται στην ανεπάρκεια των μικροθρεπτικών συστατικών, δεν προκαλεί πείνα, όπως την ξέρουμε.
Μπορεί να μην την αισθάνεστε στην κοιλιά σας, αλλά χτυπάει στον πυρήνα της υγείας και της ζωτικότητας σας.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΠΗΓΗ: https://www.nestlenutrition-institute.org/resources/nutrition-tools/details/screening-tools-and-algorithms

ΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

ΠΗΓΗ: https://www.athensvoice.gr/advertorial/658643_krymmeni-peina-anosopoiitiko-systima

ΠΗΓΗ: https://www.dandc.eu/en/article/hidden-hunger-nutritional-problem-caused-lack-vital-vitamins-minerals-and-trace-elements