Παχυσαρκία, Διατροφή και Δίαιτα Αποτοξίνωσης

ΓΟΝΙΔΙΑ Ή ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ;

Μια ισορροπημένη διατροφή περιέχει, στις κατάλληλες ποσότητες, όλα τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για την υγεία μας.   

Αυτό επιτυγχάνεται καταναλώνοντας μια ποικιλία τροφίμων.
Η υπερβολή, είτε στη συνολική λήψη τροφής είτε στη λήψη κάποιων θρεπτικών συστατικών, οδηγεί σε διαταραχές που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία.
Το βάρος (ή η διακύμανση του Δείκτη Μάζας Σώματος) είναι γενετικά προκαθορισμένο τουλάχιστον κατά 60-70%.
Τα ποσοστά αυτά, όμως, δεν μπορούν από μόνα τους να εξηγήσουν την αυξημένη επίπτωση της παχυσαρκίας τις τελευταίες δεκαετίες.
Η έξαρση αυτή θα πρέπει μάλλον να αποδοθεί στη μειωμένη σωματική δραστηριότητα και στην κατανάλωση πλούσιων και πυκνών σε ενέργεια τροφών.
Σήμερα, η εξέλιξη της γαστρονομίας έχει πολλαπλασιάσει όχι μόνο τη μερίδα των φαγητών αλλά και τη θερμιδική απόδοση των τροφίμων.
Ως αποτέλεσμα, ένα muffin με βατόμουρο που πριν από 20 χρόνια είχε 210 θερμίδες, τώρα αποδίδει 500 θερμίδες. Αντίστοιχα, 2 κομμάτια πίτσα πεπερόνι από τις 500 θερμίδες πριν από δύο δεκαετίες, σήμερα φτάνουν τις 850 θερμίδες.

Η παχυσαρκία είναι ένα από τα σύγχρονα νοσήματα του 21ου αιώνα.

Η συχνότητά της αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς, λαμβάνοντας στις μέρες μας διαστάσεις παγκόσμιας επιδημίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υγείας των Τροφίμων (The European Food Health Council) χαρακτήρισε την παχυσαρκία ως τη νόσο του 21ου αιώνα ήδη από το 1998, και ως νόσος πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Η ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΗΜΕΡΑ 

Η παχυσαρκία είναι μια παραγνωρισμένη, καλπάζουσα, χρόνια, υποτροπιάζουσα, πολυσυστηματική και νευροβιολογική νόσος του ενεργειακού μεταβολισμού.
Πρόκειται για μια συστηματική φλεγμονή χαμηλής δραστηριότητας, η οποία εμφανίζεται ανθεκτική στην παρούσα φαρμακολογική και συμπεριφορική θεραπεία.
Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στη νοσηρότητα, τη θνησιμότητα και την ποιότητα ζωής των πασχόντων είναι πολλές, ενώ διαρκώς αποδεικνύονται νέες αιτιοπαθολογικές συσχετίσεις.
Μπορούμε, λοιπόν, να τη χαρακτηρίσουμε ως τη συχνότερη μη μεταδοτική νόσο του αιώνα μας.
Ως πρόβλημα υγείας, η παχυσαρκία αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για μια πλειάδα νοσημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και οι καρδιοαγγειακές παθήσεις.
Ένας μεγάλος αριθμός ενηλίκων, αλλά και παιδιών, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επειδή είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Πολλές έρευνες έχουν αποδείξει ότι, χωρίς την έγκαιρη παρέμβαση και θεραπεία, σχεδόν όλα τα υπέρβαρα παιδιά και οι έφηβοι θα γίνουν παχύσαρκοι και στην ενήλικη ζωή τους.

Η ΑΙΤΙΑ

Τα αίτια της μακροπρόθεσμης αποτυχίας της κλασικής διαιτολογίας οφείλονται στην αντίσταση του οργανισμού στη μείωση του σωματικού βάρους. Με τη μακροχρόνια μείωση της πρόσληψης τροφής, ενεργοποιούνται προσαρμοστικοί νευροενδοκρινικοί μηχανισμοί, οι οποίοι αυξάνουν την όρεξη και μειώνουν τη μεταβολική δραστηριότητα.
Η δίαιτα-θεραπεία δεν θεραπεύει, απλώς ελέγχει τη νόσο. Δεν είναι μια βραχυπρόθεσμη προσπάθεια που μπορεί να δώσει μακροχρόνια αποτελέσματα.
Την ίδια στιγμή, πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναφέρουν ότι παγκοσμίως περισσότεροι από 350 εκατομμύρια άνθρωποι όλων των ηλικιών πάσχουν από κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη αποτελεί την τέταρτη σημαντικότερη ασθένεια από πλευράς επιβάρυνσης, με την προοπτική στην επόμενη εικοσαετία να κατέχει τη δεύτερη θέση.
Ο υψηλός επιπολασμός της παχυσαρκίας και της κατάθλιψης ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη της σύνδεσής τους, κάτι που αποτελεί αντικείμενο έρευνας επιδημιολογικών και κλινικών μελετών. Τα έως τώρα δεδομένα συνηγορούν στο ότι η παχυσαρκία και η κατάθλιψη συνυπάρχουν συχνά σε μια αμφίδρομη σχέση. Αυτό έχει οδηγήσει τους ερευνητές στην αναζήτηση των μεταβλητών που επηρεάζουν τη σύνδεση αυτή, όπως το φύλο, η ηλικία και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση.

ΣΧΕΣΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΧΟΥΣ

Η κυριότερη δυσκολία στη διαιτοθεραπεία προέρχεται από την ικανότητα διατήρησης της επιθυμίας και της θέλησης του ίδιου του ασθενούς να ακολουθήσει μια σωστή διατροφή. Διάφοροι κοινωνικοί, ορμονικοί, βιολογικοί και κληρονομικοί παράγοντες δημιουργούν μεταξύ παχυσαρκίας και άγχους έναν αμφίδρομο φαύλο κύκλο, από τον οποίο είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγουμε.
Για τον λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια της θεραπείας επιβάλλεται ψυχική ηρεμία.
Από τη δυσκολία αυτή γεννιούνται οι αποτυχίες της διαιτοθεραπείας σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο διάστημα, μέσω των οποίων συντηρείται ο φαύλος κύκλος και διατηρείται η παχυσαρκία.
Η επιτυχία της διαιτητικής θεραπείας εξαρτάται πρώτα απ' όλα από τη θέληση του ίδιου του ασθενούς για ριζική αλλαγή των διατροφικών του συνηθειών.
Έπειτα, εξαρτάται από τον γιατρό, ο οποίος πρέπει να είναι ικανός να προσφέρει στον ασθενή –εκτός από τις απαραίτητες τεχνικές συμβουλές– τη δυνατότητα ενός διαλόγου με πλήρη εμπιστοσύνη.
Αυτός ο διάλογος θα βοηθήσει τον ασθενή να καταλάβει τα πραγματικά του κίνητρα, ώστε να δεχτεί την ποιοτική αλλαγή μιας μακροχρόνιας διατροφής.
Η αναγκαιότητα της ψυχικής ηρεμίας κατά τη διάρκεια της θεραπείας αποδεικνύεται από την παρατήρηση ότι σε ασθενείς που βρίσκονται σε διαιτητική προσπάθεια, κάθε νέα, πρόσθετη κατάσταση στρες μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή της δίαιτας και επανέναρξη της αυξημένης πρόσληψης τροφής (Φαινόμενο Yo-Yo).
Αντίθετα, σε ασθενείς εκτός δίαιτας, κάθε νέα κατάσταση στρες μπορεί να οδηγήσει σε ελάττωση της πρόσληψης τροφής.
Υπάρχουν συγκεκριμένες ορμόνες οι οποίες ελέγχουν την ψυχολογική μας κατάσταση:

• Σεροτονίνη
  Συμβάλλει στον έλεγχο της ψυχικής διάθεσης. Οι υδατάνθρακες αυξάνουν τα επίπεδά της, με αποτέλεσμα να νιώθουμε καλύτερα.
• Κορτιζόλη
  Το άγχος αυξάνει την παραγωγή της, η οποία με τη σειρά της αυξάνει την όρεξη.
• Νευροπεπτίδιο Υ
  Απελευθερώνεται από τα νευρικά κύτταρα κατά τη διάρκεια του στρες και προωθεί τη συσσώρευση του λιπώδους ιστού.
  
  

Αυτές οι ορμόνες αυξάνουν την τάση και την επιθυμία για φαγητό υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος ή/και ζάχαρη – τα ονομαζόμενα «παρηγορητικά τρόφιμα» (comfort food), τα οποία αποτελούν στην πραγματικότητα μια προσπάθεια ασυνείδητης αυτοθεραπείας.

ΣΧΕΣΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΘΛΙΨΗΣ

Το γεγονός ότι η ρύθμιση της διάθεσης, της όρεξης και του σωματικού βάρους μοιράζονται εν μέρει ένα κοινό νευροβιολογικό υπόστρωμα, υπογραμμίζει τη σύνθετη σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και κατάθλιψης.
Παρά το γεγονός ότι και οι δύο αναγνωρίζονται ως εξαιρετικά επιβαρυντικές καταστάσεις, μόλις τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μια στροφή στην ταυτόχρονη μελέτη τους.
Ειδικότερα, η αντιμετώπιση της κατάθλιψης στο πλαίσιο της παχυσαρκίας αποδεικνύεται ιδιαίτερης σημασίας, καθώς φαίνεται να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία οποιασδήποτε παρέμβασης μείωσης του σωματικού βάρους.
Από την άλλη πλευρά, το ίδιο το αυξημένο σωματικό βάρος έχει φανεί ότι αποτελεί παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανταπόκριση στην αντικαταθλιπτική θεραπεία.

Στάδια Ψυχολογικής Κατάστασης του Ασθενούς

• Άρνηση – Αδιαφορία
• Προβληματισμός
• Προετοιμασία
• Απόφαση – Ενέργειες: Πολύ σημαντικό στάδιο λόγω των αλλαγών που απαιτούνται. Ο στόχος πρέπει να είναι σταδιακός και ευέλικτος.
  Η σταδιακή απώλεια βάρους, επειδή προέρχεται από το αποθηκευμένο λίπος και όχι από τους μυς, προσφέρει τη δυνατότητα μακροχρόνιας διατήρησής του. Αλλάζουμε τακτική και τρώμε καθημερινά 3 σταθερά γεύματα.
• Διατήρηση
• Επιτυχία και ολοκλήρωση της προσπάθειας!

ΔΙΑΙΤΕΣ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗΣ: ΜΥΘΟΣ Ή ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ;

Οι δίαιτες αποτοξίνωσης (detox) αποτελούν έναν απόλυτο επιστημονικό μύθο. Δεν υπάρχει καμία κλινική μελέτη ή επίσημος ιατρικός φορέας παγκοσμίως που να αποδεικνύει ότι ειδικά σκευάσματα, τσάγια, μονοφαγικοί χυμοί ή στερητικά προγράμματα «καθαρίζουν» τον οργανισμό από τις τοξίνες.
Η επιστημονική αλήθεια πίσω από τη βιομηχανία του detox συνοψίζεται στα εξής σημεία:

1. Το σώμα έχει τα δικά του “φίλτρα”
Η πραγματική και αδιάκοπη αποτοξίνωση του οργανισμού γίνεται 24 ώρες το 24ωρο, αποκλειστικά από τα εσωτερικά μας όργανα:

• Ήπαρ (Συκώτι)
  Ο κύριος σταθμός επεξεργασίας που μετατρέπει τις βλαβερές ουσίες σε αβλαβείς.
• Νεφροί
  Φιλτράρουν διαρκώς το αίμα και αποβάλλουν τα άχρηστα υποπροϊόντα μέσω των ούρων.
• Έντερο και Πεπτικό σύστημα
  Απομακρύνουν τα κατάλοιπα των τροφών.
• Δέρμα και Πνεύμονες
  Αποβάλλουν ουσίες μέσω του ιδρώτα και της αναπνοής.
   

Αν αυτά τα όργανα λειτουργούν σωστά, η τεχνητή "αποτοξίνωση" είναι περιττή· αν υπολειτουργούν, απαιτείται ιατρική περίθαλψη και όχι δίαιτα με χυμούς.

2. Η "ψευδής" απώλεια βάρους
Όσοι ακολουθούν δίαιτες detox βλέπουν τη ζυγαριά να πέφτει γρήγορα, γεγονός που συντηρεί τον μύθο. Ωστόσο, η απώλεια αυτή οφείλεται αποκλειστικά σε:

• Απώλεια υγρών.
• Εξάντληση του γλυκογόνου (των αποθηκών υδατανθράκων του σώματος).
• Μείωση της μυϊκής μάζας λόγω έλλειψης πρωτεΐνης.
  
  

Δεν χάνεται σωματικό λίπος, και τα κιλά επιστρέφουν στο ακέραιο (συχνά με πλεόνασμα) μόλις το άτομο αρχίσει να τρέφεται ξανά κανονικά (φαινόμενο Yo-Yo).

3. Οι κίνδυνοι για την υγεία
Οι ακραίες δίαιτες αποτοξίνωσης μπορούν να γίνουν επικίνδυνες, προκαλώντας: 

• Επιβράδυνση του μεταβολισμού
  Ο οργανισμός αντιλαμβάνεται την ασιτία ως απειλή και μειώνει τις καύσεις του για να επιβιώσει.
• Διαταραχές ηλεκτρολυτών
  Η υπερβολική κατανάλωση υγρών ή καθαρτικών τσαγιών διαταράσσει τα επίπεδα καλίου και νατρίου, επηρεάζοντας τη λειτουργία της καρδιάς.
• Κούραση και ατονία
  Λόγω της έλλειψης βασικών θρεπτικών συστατικών (πρωτεΐνες, σίδηρος, ασβέστιο). 

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

Αντί για ακραίους περιορισμούς, η επιστήμη προτείνει την καθημερινή φροντίδα των φυσικών μας οργάνων αποτοξίνωσης:

> Επαρκής ενυδάτωση
Το νερό βοηθά τους νεφρούς να αποβάλλουν τις τοξίνες.
> Φυτικές ίνες
Φρούτα, λαχανικά και όσπρια που κρατούν το έντερο υγιές.
Περιορισμός επεξεργασμένων τροφών: Μείωση του αλκοόλ, της ζάχαρης και του καπνίσματος που επιβαρύνουν το συκώτι.


Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ

Εδώ ακριβώς έρχεται να δώσει λύση ο ιατρικός βελονισμός. Καθώς η παχυσαρκία είναι μια νευροβιολογική νόσος άμεσα συνδεδεμένη με το στρες, ο ιατρικός βελονισμός δρα ως ένας ισχυρός ρυθμιστής του νευρικού συστήματος.

Βοηθά στην εξισορρόπηση των επιπέδων της σεροτονίνης και στην κάμψη της κορτιζόλης, προσφέροντας στον ασθενή την απαραίτητη ψυχική ηρεμία.
Με αυτόν τον τρόπο, καταστέλλει την ανάγκη για comfort food, μειώνει το αίσθημα της βίαιης πείνας και υποστηρίζει τον μεταβολισμό, επιτρέποντας στον ασθενή να περάσει ομαλά και με διάρκεια στα στάδια της διατροφικής αλλαγής.

             
ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ