Σαρκοπενική παχυσαρκία
Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ & "ΚΡΥΦΗ" ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ
Με τον όρο σαρκοπενική παχυσαρκία εννοούμε τη συνύπαρξη της αυξημένης μάζας σωματικού λίπους με την παράλληλη απώλεια της μυϊκής μάζας, της μυϊκής δύναμης και της λειτουργικότητας του σώματος.
Ως αποτέλεσμα, το συνολικό βάρος αυτών των ατόμων μπορεί να εμφανίζεται "φυσιολογικό" στην απλή ζυγαριά, αλλά λόγω του πολύ υψηλού ποσοστού λιπώδους ιστού και της έλλειψης μυών, τα άτομα αυτά κατατάσσονται ιατρικά στους παχύσαρκους.
Πρόκειται για μια σχετικά νέα νοσολογική οντότητα, η οποία αναγνωρίζεται πλέον ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, καθώς συνδέεται άμεσα με αυξημένα ποσοστά αναπηρίας, μεταβολικών νοσημάτων και θνησιμότητας.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διεθνή ιατρικά πρωτόκολλα, η διάγνωση της νόσου βασίζεται σε δύο βασικά στάδια:
> Την τεκμηρίωση της μειωμένης μυϊκής δύναμης ή/και της μειωμένης σωματικής απόδοσης (λειτουργικότητα).
> Την επιβεβαίωση της μειωμένης μυϊκής μάζας σε συνδυασμό με το αυξημένο ποσοστό λίπους, μέσω εξειδικευμένων μετρήσεων σύστασης σώματος (όπως η μέθοδος DEXA ή η βιοηλεκτρική εμπέδηση).
Είναι μια σχετικά νέα ασθένεια, η οποία μπορεί να αποτελέσει την κύρια αιτία θανάτου στο εγγύς μέλλον.
Η παρουσία μειωμένης μυϊκής μάζας σε συνδυασμό με μειωμένη δύναμη των μυών ή/και μειωμένη σωματική απόδοση αποτελεί το βασικό διαγνωστικό κριτήριο της νόσου.
Η σαρκοπενία μπορεί να θεωρηθεί:
> Πρωτογενής (ή σχετιζόμενη με την ηλικία), όταν δεν υπάρχει άλλη προφανής αιτία εκτός από τη γήρανση.
> Δευτερογενής, όταν μία ή περισσότερες υποκείμενες αιτίες είναι προφανείς.
> Πολυπαραγοντική, όταν συνυπάρχουν πολλοί παράγοντες και η κατάσταση δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε μία πρωτογενή ή δευτερογενή αιτία.
Η κατάσταση αυτή ορίζεται ως σαρκοπενία στο πλαίσιο ενός πολύπλευρου γηριατρικού συνδρόμου.
Η μειωμένη μυϊκή μάζα οδηγεί σε μειωμένο βασικό μεταβολισμό, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι αυτοί να παχαίνουν πιο εύκολα. Συνήθως, το φαινόμενο αυτό παρατηρείται σε γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση και στους ηλικιωμένους, εξαιτίας της μη ποιοτικά σωστής διατροφής.
Η ισορροπία μεταξύ πρόσληψης και κατανάλωσης ενέργειας διαταράσσεται μετά την ηλικία των 60 ετών λόγω διαφόρων παραγόντων.
ΑΙΤΙΕΣ ΣΑΡΚΟΠΕΝΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
- Φτώχεια, μοναξιά, συνταξιοδότηση, θάνατος του/της συζύγου και κοινωνική απομόνωση.
Πρόκειται για ζητήματα που συχνά οδηγούν σε κατάθλιψη, με αποτέλεσμα τη μειωμένη πρόσληψη ενέργειας και τροφής. - Ασθένειες και οργανικά προβλήματα:
- Άνοια, λοιμώξεις, κατάγματα, νεοπλασίες και ασθένειες του γαστεντερικού συστήματος που μπορεί να προκαλέσουν ανορεξία, δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών και αύξηση των απαιτήσεων του οργανισμού σε πρωτεΐνες και ενέργεια.
- Φάρμακα, ορισμένα εκ των οποίων προκαλούν γαστεντερικά συμπτώματα, μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών ουσιών και απώλεια όρεξης.
- Ανατομικά και λειτουργικά προβλήματα, όπως: έλλειψη οδοντοστοιχίας, μεταβολές στην όσφρηση και τη γεύση, μεταβολή της κεντρικής ρύθμισης της πρόσληψης τροφής (μείωση του νευροπεπτιδιού Υ) και μειωμένη αίσθηση της πείνας (ανορεξία της γήρανσης).
Επειδή πρόκειται για μια νέα ιατρική οντότητα που δεν είναι ευρέως γνωστή, συχνά υποδιαγιγνώσκεται και υποθεραπεύεται.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΑΡΚΟΠΕΝΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
- Ελάττωση της μυϊκής δύναμης.
- Περιορισμό της κινητικότητας, με τάση για πτώσεις και ατυχήματα.
- Υποβάθμιση της ποιότητας ζωής λόγω της εμφάνισης καρδιολογικών αρρυθμιών, ενώ συχνά εμφανίζονται στηθαγχικά ενοχλήματα ύστερα από μέτρια κόπωση.
- Εμφάνιση χρόνιας αναπνευστικής πνευμονοπάθειας.
- Αυξημένη συχνότητα οστεοπόρωσης και καταγμάτων.
- Εκφυλιστική αρθροπάθεια και εντονότερους αρθριτικούς πόνους.
- Αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία ευνοεί την ανάπτυξη μεταβολικού συνδρόμου και περαιτέρω παχυσαρκίας.
- Μειωμένη ικανότητα προσαρμογής σε καταστάσεις στρες, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα νοσηρότητας.
Με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ομάδας Εργασίας για τη Σαρκοπενία σε Ηλικιωμένους (EWGSOP), έχει αυξηθεί η ευαισθητοποίηση για τον έλεγχο, την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση της σαρκοπενίας σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.
Απώτερος στόχος είναι να προσδιοριστούν οι κατάλληλες διατροφικές στρατηγικές, καθώς και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και θεραπείας που μπορούν να αποτρέψουν ή να καθυστερήσουν την έναρξη της σαρκοπενίας.
