24-ωρη Φυσιολογική Διακύμανση της Αρτηριακής Πίεσης

ΚΙΡΚΑΔΙΟΣ ΡΥΘΜΟΣ

Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι ο μαέστρος της καρδιάς.
Η αρτηριακή πίεση ακολουθεί τον ήλιο: ανεβαίνει το πρωί για τη δράση και πέφτει το βράδυ για την ανάπαυση.
Τα πρέπει να ξέρουμε
1. Ο βραδινός ύπνος είναι φάρμακο: Κατά την διάρκεια του ύπνου, η πίεση πρέπει να μειώνεται κατά 10% έως 20%.
Αν δεν πέσει, η καρδιά δεν ξεκουράζεται και κινδυνεύει.
2. Το πρωινό ξύπνημα θέλει προσοχή: Η απότομη άνοδος της πίεσης το πρωί εξηγεί γιατί τα περισσότερα εμφράγματα συμβαίνουν τις πρώτες πρωινές ώρες.
3.Το ρολόι του σώματος προηγείται του φαρμάκου: Η διατήρηση σταθερού ύπνου προστατεύει τα αγγεία όσο και η σωστή διατροφή.

Τι σημαίνει συστολική και διαστολική πίεση;
Η καρδιά “χτυπά” περισσότερο από 100.000 φορές την ημέρα. Κάθε φορά που “χτυπά”, διώχνει μια ποσότητα αίματος στις αρτηρίες μας.
Αυτή η ποσότητα αίματος αυξάνει την πίεση μέσα στις αρτηρίες μας. Μεταξύ δύο χτύπων η καρδιά ξεκουράζεται και γεμίζει με αίμα. Έτσι η αρτηριακή πίεση εκφράζεται με δύο αριθμούς.
Ο πρώτος αριθμός, π.χ. το 12 ή σωστότερα το 120 είναι η πίεση που ασκεί το αίμα στο τοίχωμα των αρτηριών καθώς φεύγει από την καρδιά κι ονομάζεται συστολική πίεση ή μεγάλη, ενώ ο δεύτερος αριθμός, π.χ. 8 ή σωστότερα 80 είναι η πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών όταν η καρδιά πια ξεκουράζεται κι ονομάζεται διαστολική πίεση ή μικρή.
Οι μονάδες μέτρησης της πίεσης είναι τα χιλιοστά της στήλης υδραργύρου (mmHg).

Η πίεση, όπως και πολλές άλλες λειτουργίες του οργανισμού, ακολουθεί μία κιρκάδια (ημέρα - νύκτα) διακύμανση κατά την διάρκεια του 24ώρου.
Τις πρώτες πρωινές ώρες μετά το ξύπνημα η πίεση συνήθως είναι αυξημένη.
Ακολούθως σταδιακά σταθεροποιείται κατά την διάρκεια της ημέρας μέχρι τις νυκτερινές ώρες του ύπνου όπου συνήθως μειώνεται στα χαμηλότερα επίπεδά της.
Αυτή η φυσιολογική μείωση της πίεσης κατά τις ώρες του ύπνου σε σχέση με την πίεση της ημέρας παρατηρείται περίπου στους 6 με 7 από τους 10 υπερτασικούς οι οποίοι καλούνται dippers ενώ αυτοί που δεν παρουσιάζουν αυτή την μείωση καλούνται non-dippers.
Οι τελευταίοι φαίνεται να είναι πιο επιρρεπείς να υποστούν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα.

Άλλοι παράγοντες φυσιολογικώς δρώντες στην διακύμανση της αρτηριακής πίεσης είναι 

• η εποχικότητα, εξαρτώμενη από την θερμοκρασία του εξωτερικού περιβάλλοντος όπου μεσώ διαφόρων φυσιολογικών μηχανισμών ρύθμισης όπως η εφίδρωση, η αγγειοδιαστολή (χαλάρωση) και η αγγειοσυστολή (σύσπαση) του τοιχώματος των μικρών αγγείων κατά την διάρκεια του χειμώνα όπου το σώμα προσπαθώντας να διατηρήσει την ισορροπία με το ψυχρότερο εξωτερικό περιβάλλον, ελαττώνει την αιματική ροής του αίματος στα επιφανειακά αγγεία, η οποία όμως αντισταθμιστικά αυξάνει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης, η δραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος η οποία παρουσιάζει εποχική διακύμανση,
• η πιθανή συσχέτιση των επιπέδων της βιταμίνης D στον οργανισμό και της νεφροπροστασίας μέσω συγκεκριμένων μηχανισμών,
• η διάρκεια της ημέρας με την αντίστοιχη διάρκεια έκθεση στο ηλιακό φως.